فیلم شیطان پرادا می پوشد

The Devil Wears Prada

فیلم شیطان پرادا می پوشد (The Devil Wears Prada 2006)

روایتی تند، هوشمند و تلخ از جاه‌طلبی، قدرت و دنیای بی‌رحم مد

فیلم شیطان پرادا می پوشد (The Devil Wears Prada) یکی از ماندگارترین آثار سینمایی دهه ۲۰۰۰ در ژانر کمدی-درام است؛ فیلمی که فراتر از یک داستان ساده درباره مد و لباس عمل می‌کند و به اثری درباره جاه‌طلبی، هویت فردی، فشار محیط کار و بهای موفقیت تبدیل می‌شود.

این فیلم در سال ۲۰۰۶ به کارگردانی «دیوید فرانکل» و براساس رمان پرفروش «لورن وایزبرگر» ساخته شد. اما چیزی که شیطان پرادا می پوشد (The Devil Wears Prada) را به اثری فراموش‌نشدنی تبدیل کرد، اجرای خارق‌العاده «مریل استریپ» در نقش «میراندا پریستلی» است؛ زنی مقتدر، سرد و ترسناک که ریاست مجله مد مشهور Runway را برعهده دارد.

فیلم در زمان اکران با استقبال گسترده منتقدان و مخاطبان روبه‌رو شد و به‌مرور تبدیل به یکی از مهم‌ترین فیلم‌های مرتبط با فرهنگ کار، مد و رقابت حرفه‌ای شد. حتی امروز، بعد از نزدیک به دو دهه، همچنان دیالوگ‌ها، شخصیت‌ها و صحنه‌هایش در شبکه‌های اجتماعی و بحث‌های سینمایی تکرار می‌شوند.

خلاصه داستان

داستان شیطان پرادا می پوشد (The Devil Wears Prada) درباره «اندی ساکس» است؛ دختر جوانی که تازه از دانشگاه فارغ‌التحصیل شده و رؤیای تبدیل شدن به یک روزنامه‌نگار جدی را در سر دارد. او برخلاف علاقه شخصی‌اش، شغلی را به‌عنوان دستیار «میراندا پریستلی» در مجله مد Runway قبول می‌کند؛ زنی که تقریباً همه از او حساب می‌برند.

اندی در ابتدا هیچ درکی از دنیای مد ندارد و مدام تحقیر می‌شود، اما خیلی زود یاد می‌گیرد چگونه خودش را با این محیط سخت و پررقابت هماهنگ کند. هرچه او در کار موفق‌تر می‌شود، زندگی شخصی، روابط عاطفی و حتی هویت واقعی‌اش بیشتر تحت تأثیر قرار می‌گیرد.

فیلم به‌تدریج از یک کمدی ساده درباره مد فاصله می‌گیرد و به داستانی درباره وسوسه قدرت، تغییر شخصیت و مرز باریک میان موفقیت و از دست دادن خود واقعی تبدیل می‌شود.

تحلیل داستان

نکته مهم درباره شیطان پرادا می پوشد (The Devil Wears Prada) این است که فیلم در ظاهر درباره صنعت مد است، اما در عمق، درباره «قدرت» حرف می‌زند. دنیای مد فقط بستری برای نمایش ساختارهای بی‌رحمانه محیط‌های کاری مدرن است؛ جایی که ظاهر، جایگاه اجتماعی و بی‌نقص بودن، به ابزار بقا تبدیل می‌شوند.

فیلم خیلی هوشمندانه شخصیت «اندی» را به‌عنوان نماینده مخاطب وارد این جهان می‌کند. او مثل بیننده، در ابتدا این فضا را سطحی و غیرضروری می‌بیند، اما کم‌کم متوجه می‌شود پشت این ظاهر پرزرق‌وبرق، سیستمی پیچیده از قدرت، نفوذ و رقابت وجود دارد.

از طرف دیگر، فیلم شخصیت‌ها را سیاه‌وسفید طراحی نمی‌کند. «میراندا پریستلی» بی‌رحم و سختگیر است، اما همزمان نابغه، باهوش و قدرتمند هم هست. همین پیچیدگی باعث می‌شود مخاطب نتواند کاملاً از او متنفر شود.

اندی هم شخصیتی کاملاً معصوم باقی نمی‌ماند. او آرام‌آرام جذب موفقیت، اعتبار و تأیید دیگران می‌شود؛ تغییری که یکی از مهم‌ترین مسیرهای شخصیتی فیلم را شکل می‌دهد.

تم‌ها و نمادها

یکی از مهم‌ترین تم‌های فیلم، تضاد میان «هویت شخصی» و «موفقیت حرفه‌ای» است. اندی در ابتدا ارزش‌های مشخصی دارد، اما هرچه بیشتر وارد دنیای Runway می‌شود، آرام‌آرام خودش را با قواعد آن تطبیق می‌دهد.

لباس‌ها در فیلم فقط وسیله زیبایی نیستند؛ آن‌ها نماد قدرت، جایگاه اجتماعی و تغییر شخصیت هستند. تغییر استایل اندی در طول داستان، در واقع نشان‌دهنده تغییر درونی اوست.

فیلم همچنین درباره:

• فشار محیط‌های کاری سمی
• کمال‌گرایی افراطی
• قربانی شدن زندگی شخصی برای موفقیت
• فاصله میان ظاهر موفق و تنهایی درونی
• وابستگی انسان به تأیید دیگران

صحبت می‌کند.

یکی از معروف‌ترین صحنه‌های فیلم، مونولوگ «ژاکت آبی سرولیَن» توسط میرانداست؛ جایی که فیلم توضیح می‌دهد حتی کسانی که فکر می‌کنند به مد اهمیتی نمی‌دهند، باز هم تحت تأثیر تصمیم‌های صنعت مد قرار دارند. این سکانس هنوز هم یکی از تحلیل‌شده‌ترین صحنه‌های سینمای مدرن محسوب می‌شود.

تکنیک‌های روایی

فیلم از تکنیک «ماهی بیرون از آب» استفاده می‌کند؛ یعنی شخصیتی عادی وارد جهانی ناآشنا و افراطی می‌شود و مخاطب از طریق او آن دنیا را کشف می‌کند.

ریتم تند دیالوگ‌ها، تدوین سریع و مونتاژهای متعدد، فضای پرتنش صنعت مد را به‌خوبی منتقل می‌کند. طراحی لباس فوق‌العاده «پاتریشیا فیلد» هم فقط جنبه تزئینی ندارد، بلکه بخشی از روایت داستان است.

کارگردانی «دیوید فرانکل» تعادل خوبی میان طنز، درام و نقد اجتماعی ایجاد کرده است. فیلم هم سرگرم‌کننده باقی می‌ماند و هم حرف‌های جدی خودش را درباره فرهنگ کار مدرن مطرح می‌کند.

نظر منتقدان

شیطان پرادا می پوشد (The Devil Wears Prada) در زمان اکران با تحسین گسترده منتقدان همراه شد؛ مخصوصاً بازی مریل استریپ که بسیاری آن را یکی از بهترین اجراهای دوران حرفه‌ای او می‌دانند.

بیشتر منتقدان از این موارد تعریف کردند:

• بازی فوق‌العاده مریل استریپ
• فیلمنامه هوشمندانه
• طنز تلخ و دقیق
• طراحی لباس و فضای بصری
• شخصیت‌پردازی چندلایه

«راجر ایبرت» فیلم را اثری فراتر از یک کمدی مد توصیف کرد و از کنترل فوق‌العاده مریل استریپ روی شخصیت میراندا تعریف کرد.

در مقابل، بعضی منتقدان معتقد بودند فیلم در نقد فرهنگ کاری سمی بیش از حد محتاط عمل می‌کند و بعضی خطوط داستانی عاشقانه، عمق کافی ندارند.

با این حال، تقریباً همه موافق بودند که فیلم به لطف بازیگران، دیالوگ‌ها و شخصیت میراندا پریستلی، به اثری فراموش‌نشدنی تبدیل شده است.

جزئیات فنی فیلم شیطان پرادا می پوشد (The Devil Wears Prada)

• نام اصلی: The Devil Wears Prada
• سال انتشار: ۲۰۰۶
• ژانر: کمدی / درام
• مدت زمان: ۱۰۰ دقیقه
• کشور سازنده: آمریکا
• زبان: انگلیسی
• کارگردان: دیوید فرانکل (David Frankel)
• نویسنده فیلمنامه: الاین براش مک‌کنا (Aline Brosh McKenna)
• اقتباس از رمان: لورن وایزبرگر (Lauren Weisberger)
• آهنگساز: تئودور شاپیرو
• مدیر فیلم‌برداری: فلوریان بالهاوس
• تدوین: مارک لیوولسی
• طراح لباس: پاتریشیا فیلد
• شرکت‌های تولیدکننده:
  • Fox 2000 Pictures
  • Wendy Finerman Productions
• پخش‌کننده: 20th Century Fox

بازیگران اصلی

• مریل استریپ در نقش میراندا پریستلی
• آن هاتاوی در نقش اندی ساکس
• امیلی بلانت در نقش امیلی چارلتون
• استنلی توچی در نقش نایجل
• آدریان گرنیر در نقش نیت
• سایمون بیکر در نقش کریستین تامپسون

افتخارات و جوایز

• نامزد ۲ جایزه اسکار:
  • بهترین بازیگر زن برای مریل استریپ
  • بهترین طراحی لباس
• برنده جایزه گلدن گلوب برای مریل استریپ
• بیش از ۵۰ نامزدی و ۲۰ جایزه بین‌المللی
• حضور در فهرست بهترین فیلم‌های سال مؤسسه فیلم آمریکا (AFI)

دانستنی‌های جالب درباره فیلم

• شخصیت «میراندا پریستلی» تا حد زیادی الهام‌گرفته از «آنا وینتور» سردبیر مشهور مجله Vogue است؛ هرچند سازندگان فیلم هیچ‌وقت مستقیم این موضوع را تأیید نکردند.
• مریل استریپ خودش پیشنهاد داد جنبه‌های انسانی و آسیب‌پذیر شخصیت میراندا بیشتر نشان داده شود تا او فقط یک رئیس ترسناک نباشد.
• «آن هاتاوی» انتخاب اول استودیو برای نقش اندی نبود و بازیگران زیادی قبل از او برای این نقش بررسی شدند.
• بازی «امیلی بلانت» در نقش امیلی، یکی از مهم‌ترین عوامل دیده شدن او در هالیوود شد.
• لباس‌های فیلم تأثیر زیادی روی مد دهه ۲۰۰۰ گذاشتند و هنوز هم بسیاری از استایل‌های آن بازسازی می‌شوند.
• فیلم بیش از ۳۰۰ میلیون دلار در گیشه جهانی فروش داشت و به یکی از موفق‌ترین فیلم‌های مرتبط با مد تبدیل شد.

جمع‌بندی

شیطان پرادا می پوشد (The Devil Wears Prada) فقط یک فیلم درباره لباس‌ها و برندهای لوکس نیست؛ این فیلم درباره جاه‌طلبی، فشار موفقیت، هویت فردی و بهایی است که آدم‌ها برای رسیدن به جایگاه اجتماعی می‌پردازند.

ترکیب بازی فوق‌العاده مریل استریپ، فیلمنامه هوشمندانه، شخصیت‌پردازی قوی و فضای بصری جذاب باعث شده فیلم حتی بعد از سال‌ها همچنان تازه و قابل‌بحث باقی بماند.

چه مخاطب برای دیدن دنیای مد سراغ فیلم برود، چه برای تماشای یک درام شخصیتی قدرتمند، شیطان پرادا می پوشد (The Devil Wears Prada) هنوز هم یکی از بهترین آثار سینمایی درباره قدرت و جاه‌طلبی در دنیای مدرن است.